Suikerfabels

Suiker is het zwarte schaap van onze voeding. Iedereen roept door elkaar: suiker is gif, je krijgt er diabetes van, kinderen raken er hyperactief door, je kunt beter agavesiroop nemen. Zijn we niet een beetje doorgeschoten? Tien suikerfabels op een rij.

Fabel #1: Suiker is puur vergif

niet waar

Bij suiker gaat het probleem vooral om de hoeveelheid. Er is niks mis met een beetje suiker. Maar als je veel (toegevoegde) suiker binnenkrijgt door bijvoorbeeld producten als koek, snoep, toetjes en frisdrank en je eet te weinig gezonde voedingsmiddelen als groente en fruit, is dat wel ongezond. Suiker tast je tanden aan en je wordt er snel te dik van, wat allerlei gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Je kunt een tekort krijgen aan vezels, vitamines en mineralen. En je kunt problemen krijgen met je alvleesklier en je darmen.

Fabel #2: Je mag per dag maar twee suikerklontjes binnenkrijgen

niet waar

Het advies van de Wereldgezondheids­organisatie (WHO) is om per dag maximaal 10 procent van het totaal aantal calorieën uit vrije suikers te halen. Vrije suikers zijn alle toegevoegde suikers, plus de suikers die van nature in honing, siropen zoals keuken- maar ook agave- of dadelsiroop, vruchten­sappen en vruchtenconcentraat zitten. Dat komt gemiddeld neer op 12,5 (voor vrouwen) of 15 suikerklontjes (voor mannen) per dag. Een suikerklontje is ongeveer 4 gram suiker: dat betekent dus maximaal 60 gram suiker voor mannen en 50 gram voor vrouwen. 50 gram suiker zit bijvoorbeeld in twee grote glazen frisdrank. Op dit moment krijgt een Nederlander gemiddeld 30 suikerklontjes (120 gram) per dag binnen, dus twee keer zo veel.

FEIT: Nederlanders krijgen gemiddeld 30 suikerklontjes aan suiker per dag binnen (dat zijn er 15 te veel).

Fabel #3 Je kunt beter helemaal geen suiker eten

niet waar

Je lichaam heeft suiker nodig als energiebron. Helemaal suikervrij eten is bovendien onmogelijk. Bijna alle voedingsmiddelen bevatten van nature suiker. Denk aan lactose (melksuiker) in melk en yoghurt; fructose (fruitsuiker) in vruchten, maar ook in groentes als bietjes en wortel. Zelfs broccoli en spruitjes bevatten een klein beetje suiker. Je moet beslist niet ophouden met zulke voedingsmiddelen te eten. Maar de (toegevoegde) suikers in producten als frisdrank, toetjes, koek en snoep heeft je lichaam niet nodig.

Fabel #4 Natuurlijke suikers zijn gezonder dan industriële, geraffineerde suiker zoals kristalsuiker

niet waar

Afgezien van het feit dat kristal­suiker ook natuurlijk is (het is afkomstig uit bieten), maakt je lijf helemaal geen onderscheid tussen de soorten suiker, zegt het Voedingscentrum. Alle suikers, ook honing, agavesiroop, kokosbloesemsuiker of oersuiker worden op dezelfde manier verwerkt en afgebroken tot glucose, brandstof voor je lichaam.  

FEIT: Eén blikje suikerrijke frisdrank per dag verhoogt al het risico op diabetes 2

Fabel #5 Suiker is verslavend

waar en niet waar

Je kunt niet verslaafd raken aan ­suiker, althans niet op ­dezelfde manier als alcohol en drugs ­verslavend zijn. Suiker geeft geen lichamelijke afhankelijkheid, geen onthoudingsverschijnselen als je stopt en je hebt er ook niet steeds meer van nodig om het effect te ­voelen. Maar suiker zorgt er wel voor dat de hersenen de ‘beloningsstof’ dopamine afgeven: je krijgt er dus een prettig gevoel door. Daardoor willen we er steeds meer van eten. En tenslotte hebben we van jongs af aan geleerd om zoet met troost en beloning te associëren. Daarom grijpen we zo gemakkelijk naar de chocola als we ons wat teneergeslagen voelen.

Fabel #6 Als ergens suiker in zit, staat dat op het etiket

waar en niet waar

Ja, het staat erop, maar lang niet altijd als ‘suiker’. Zo zijn alle ingrediënten met de uitgang ‘ose’ gewoon suiker, denk aan sacharose, glucose, fructose. ‘Stroop’ is ook suiker: keukenstroop, maar ook agave-, dadel-, ahorn-, rijst-, maïs-, fruit- en tarwestroop. Demarara (rietsuiker), melasse (suikerstroop), cassonade (riet- of kandijsuiker), ‘oerzoet’ (ongeraffineerd gedroogd suikerrietsap) zijn suikers. Alle soorten honing? Suiker! Karamel is gebrande suiker. Maltodextrine is suiker. En natuurlijk ook alles dat eindigt op ‘suiker’, ook palm-, kokosbloesem-, druiven- en invertsuiker.

Fabel #7 We krijgen ongezond veel suiker binnen omdat de voedselindustrie overal suiker aan toevoegt

waar en niet waar

Aan ontzettend veel kant-en-klare producten, van blikgroente tot pindakaas, is inderdaad suiker toe­gevoegd, vaak om de smaak op te peppen. Geen goede zaak, omdat het ons went aan een steeds ­zoetere smaak. Maar het leeuwendeel van onze suiker ­krijgen we binnen via échte zoetigheid: frisdrank en vruchten­sap, broodbeleg, zoete zuivel, alcoholische dranken, koek, snoep, gebak, toetjes. Daarbij vallen zulke ‘verstopte’ suikers vrijwel in het niet.

Fabel #8 Suiker is slecht, omdat je er diabetes van krijgt

waar en niet waar

Suikerhoudende voedingsmiddelen verhogen je bloedsuikerpeil. Je lichaam produceert dan insuline, waardoor de bloedsuiker weer zakt tot een gezond niveau. Bij mensen met diabetes is dat systeem ­verstoord. Over de oorzaken van diabetes type 1 is weinig bekend: diabetes 1 kun je niet voorkomen, ook niet door weinig suiker te eten. Maar suiker kan wel degelijk bijdragen aan de ontwikkeling van ­diabetes type 2, zegt de Gezondheidsraad, onder andere omdat je door veel suiker eten snel te dik wordt. Over­gewicht (en vooral meer buikvet) is een risicofactor voor diabetes 2.  Ook kan suiker de aanmaak van ­vetten in je bloed en lever stimuleren. Hierdoor kan je lichaam minder gevoelig ­worden voor insuline, wat ook weer het risico op diabetes type 2 ­vergroot. Vooral het drinken van suikerrijke dranken zoals frisdrank en vruchten­sap verhoogt dat risico: dat begint al bij één blikje frisdrank per dag, zegt het Diabetesfonds.

FEIT: In broccoli, wortels, bietjes en spruiten zit ook suiker. Niks mis mee, blijf die groentes vooral eten.

Fabel #9 Kinderen worden hyperactief van veel suiker

niet waar

Dit verband is nooit wetenschappelijk aangetoond. Wel is het zo dat veel zoete tussendoortjes en hapjes de eetlust bederven. Je moet wél opletten met fructose (fruitsuiker), dat juist veel zit in ‘kinderdranken’ als appel- en perensap. Vooral jonge kinderen kunnen last krijgen van hun darmen en buik door te veel fructose en daardoor ook extra druk worden.

Fabel #10 Zoetstoffen zijn slechter voor je dan suiker

niet waar

Zoetstoffen zijn beter dan suiker. Je wordt er niet dik van, ze verhogen je bloedsuikergehalte niet en veroorzaken ook geen gaatjes in je tanden, zoals suiker allemaal wel doet. ‘Natuurlijke’ zoetstoffen zoals stevia zijn niet beter dan ‘chemische’ zoetstoffen zoals aspartaam. Maar het gezondst is om jezelf te laten wennen aan een minder zoete smaak: minder suiker én minder zoetstof.

Lees ook deze bijlage

Feiten & fabels over diabetes

Eén op de veertien Nederlanders heeft diabetes. Type 1 is nog niet te genezen, maar door gezond te leven kun je diabetes type 2 vaak voorkomen en soms zelfs terugdraaien als je het al hebt.

Verder lezen
Dit is een bijlage van:
Lees meer over: Gezond gewicht en Goed eten

Registreer nu bij RADAR+

RADAR+ biedt waardevolle tips om het beste van je leven te maken! Maak nu een gratis account aan en lees meteen meer!

Registreer nu

Log in om de reacties te lezen (8)

Marty Jager
24-07-2020 om 21:16

Fantastisch dat ik een reactie kan laten horen alleen ik ben er niet op voorbereid dus een volgende keer graag.

Praat mee