Wat is een delier?

Bij een delier raken de hersenen door lichamelijke problemen in de stress. De helft van de mensen die een delier heeft doorgemaakt, overlijdt binnen drie maanden. Omdat hun algemene gezondheidstoestand al niet goed was, of omdat ze moeilijker herstellen.

Dr. Sophia de Rooij is hoogleraar Geriatrie-Ouderengeneeskunde. 

‘Het leek wel of hij ineens dement was geworden.’ Dat is wat ik vaak van naasten hoor. Hun familielid is opgenomen met bijvoorbeeld een gebroken heup of een longontsteking, en in het ziekenhuis raakt hij van het ene op het andere moment heel erg in de war. Hij wordt achterdochtig, slaapt overdag, herkent mensen niet meer of ziet dingen die er niet zijn. Een delier heet dat. Jaarlijks krijgen tussen de 75.000 en 100.000 patiënten daar rond een ziekenhuisopname last van.

Bij een delier raken de hersenen door lichamelijke problemen in de stress, ze kunnen tijdelijk geen prikkels verwerken

Bij een delier raken de hersenen door lichamelijke problemen in de stress. Ze zijn dan tijdelijk niet in staat om alle prikkels die ze binnenkrijgen te verwerken tot een samenhangend beeld. Vaak is de oorzaak een infectie, maar bijvoorbeeld ook een operatie, een medicijnvergiftiging of ondervoeding kan een delier teweegbrengen. Zie het als een kettingbotsing: ergens in het lichaam gaat er iets fout, waardoor er ook op andere plekken – in dit geval in de hersenen – een onbalans in bepaalde stofjes ontstaat. Met acute verwardheid tot gevolg. Een delier is op zichzelf dus geen ziekte, maar een uiting van een achterliggend probleem: een alarmbel dat er elders iets mis is, of een waarschuwingssignaal voor naderend onheil.

 De periode van verwardheid kan variëren van enkele uren tot enkele dagen en soms zelfs enkele weken. Dit is afhankelijk van de lichamelijke toestand, leeftijd en algehele conditie.

De helft van de mensen die een delier heeft doorgemaakt, overlijdt binnen drie maanden. Omdat hun algemene gezondheidstoestand al niet goed was, of omdat ze moeilijker herstellen. Door de verwardheid willen ze bijvoorbeeld niet meer eten, genezen ze slechter van een operatie of vallen ze eerder. Patiënten zijn zich vaak niet bewust van hun veranderde gedrag. Maak je je als naaste wel zorgen, trek dan vooral tijdig aan de bel. Acute dementie bestaat namelijk niet, en met alcohol heeft het delier vrijwel nooit te maken.’

Hoe kun je iemand met een delier ondersteunen?

  • Bezoek van naaste familie of vrienden is erg belangrijk. Het vergroot het gevoel van veiligheid.

  • Herhaal steeds wie u bent, waar de patiënt is en waarom u er bent. Noem de dag en de datum.

  • Zorg ervoor dat de patiënt als dat mag zijn bril of gehoorapparaat draagt.

  • Gebruik korte korte zinnen en stel duidelijke vragen.

  • Hang een duidelijk af te lezen klok en scheurkalender in het zicht.

  • Praat alleen over het nu of over het verre verleden.

  • Ga niet mee in de waanideeën of dingen die de patiënt hoort of ziet maar er niet zijn. Praat in plaats daarvan over bestaande personen en echte gebeurtenissen.

  • Praten is niet altijd nodig. Het geeft vaak al steun door alleen de hand vast te houden.

Dit is een bijlage van:
Lees meer over: Gezond leven

Registreer nu bij RADAR+

RADAR+ biedt waardevolle tips om het beste van je leven te maken! Maak nu een gratis account aan en lees meteen meer!

Registreer nu