Eenzaam? Je bent niet alleen!

Bijna de helft van alle volwassen mensen voelt zich weleens eenzaam. Dat gaat vaak gepaard met schaamte: doe ik het wel goed in het leven? Hanneke, Sjouke, Ingrid, Louis en Martine weten er alles van. ‘Ik was dat stille meisje dat in een hoekje zat te tekenen.’

Martine: ‘De angst om afgewezen te worden is groot’

Martine Reesink (47) is getrouwd en heeft een zoon (17). Ze heeft het syndroom van Ehlers-Danlos (EDS), een ernstige, erfelijke aandoeningen van het bindweefsel, waardoor ze meestal zo’n twintig uur per dag plat moet liggen.

‘Ik heb het hypermobiele type van EDS waardoor bijna elk gewricht in mijn lijf slijtage heeft opgelopen. Liggen is de enige positie die mijn zenuwen ontlast. Als ik naar buiten ga, gebruik ik een elektrische rolstoel. Ik had een druk en vol leven, werkte als vormgever en had een eigen fotostudio. Maar ik was ook altijd moe en had altijd pijn. Acht jaar geleden ben ik ingestort, mijn lijf liet het afweten. Ik was veel te ver over mijn grenzen gegaan. Een jaar later werd de diagnose gesteld. Ik heb me moeten terugtrekken uit het leven dat ik had. Eenzaamheid heeft voor mij een heel letterlijke betekenis: ik ben alleen. Mijn man gaat werken, mijn zoon gaat naar school, mijn vriendinnen hebben hun eigen leven. Ik kan me inmiddels heel goed vermaken in mijn eentje, maar heb dat wel moeten leren. Om niet helemaal een teruggetrokken leven te leiden, kijk ik vooral naar wat ik nog kan en hoe ik dat kan doen.

Ik heb met twee lotgenoten een stichting opgericht om EDS een gezicht te geven en ben een blog begonnen: ‘Welkom in de wereld van een kneus’. Ik leef, zeg maar, op de digitale snelweg. Dat is mijn sociale leven. Het klinkt misschien raar, maar eenzaamheid doe je voor een deel ook jezelf aan. Op het moment dat ik me klote voel, kan ik bijvoorbeeld iemand een berichtje sturen, maar dat vind ik moeilijk. De angst om afgewezen te worden is groot. Ik ben bang dat ze niet willen, of dat ik ongevraagd een beroep op ze doe. In die zin maakt eenzaamheid je onzeker, terwijl die angst nergens op slaat, want mensen willen graag helpen. Ik heb nu een hulphond aangevraagd. Niet alleen kan hij me ondersteunen met een aantal taken, ik heb dan ook altijd iemand om me heen. Bovendien moet ik dan naar buiten, waardoor ik mensen ontmoet. Met een hond krijg je een nieuw sociaal leven.’


Hanneke: ‘Het pesten is gelukkig gestopt, maar nog steeds ben ik het liefst alleen’

Hanneke van de Zoggel (13) woont samen met haar ouders en drie broers en zit op de middelbare school. Doordat ze doof is geboren en een spraakachterstand heeft, vindt ze moeilijk aansluiting bij andere kinderen.

‘Ik ben geen mensen-persoon, eigenlijk ben ik heel graag op mezelf. In de kantine op school zit ik dan ook vaak alleen in een hoekje. Ik teken veel en heb altijd mijn tekenboek bij me zodat ik iets te doen heb. Ik ben doof geboren waardoor ik een spraakachterstand heb opgelopen. Je hoort het nog steeds een beetje als ik praat. Toen ik nog klein was, ben ik geopereerd en kwam langzaam mijn gehoor op gang. Maar de achterstand bleef en die moest ik op een speciale school inhalen. Op de middelbare school werd ik gepest omdat kinderen mij raar vonden. Ik was dat stille meisje dat gek praatte en in een hoekje zat te tekenen. Het pesten is gelukkig gestopt, maar nog steeds ben ik het liefst alleen. Ik snap ook niet zo goed waar meisjes van mijn leeftijd mee bezig zijn. Zij hebben het over snapchat en instagram, daar houd ik me niet mee bezig.

Ik merk dat ik door mijn pestverleden ook voorzichtig ben geworden. Ik laat mijn emoties niet zo snel zien en sluit me vaak af. Dat maakt contact maken ook moeilijk. Thuis voel ik me wel begrepen. Ik heb lieve ouders en drie leuke broers. We hebben allemaal wel iets wat ons bijzonder maakt – van ADHD tot autisme. Ik voel me thuis ook het meest op mijn gemak. Een student van mijn moeder, zij werkt in het onderwijs, vertelde over een project voor jongeren die het moeilijk vinden om contact te maken. Daar ben ik naartoe gegaan. Dat vond ik heel spannend, want een groep nieuwe mensen ontmoeten vind ik lastig. Maar de kinderen in de groep begrijpen elkaar, dus dat is heel fijn. Er wordt niet gepest en iedereen is vrienden van elkaar. Ik heb daar onder meer geleerd om dingen voor mezelf te doen, me af te vragen: waar word ik blij van? Daarom richt ik me nu op dingen die ik leuk vind: tekenen, gamen en schrijven.’

Hanneke is bij Join us terechtgekomen. Dat is een landelijke organisatie die jongeren helpt eenzaamheid te doorbreken door ze samen te brengen en te werken aan hun sociale redzaamheid. join-us.nu


Sjouke: ‘Als ik ergens ben, voel ik zoveel spanning dat ik weer naar huis wil’

Sjouke (56) is alleenstaand en afgekeurd. Hij is hooggevoelig en introvert en vindt het lastig om zich thuis te voelen tussen mensen.

‘Wat is eenzaamheid? In mijn geval is het dat ik altijd alleen ben. Ik spreek vaak dagenlang niemand en als dan de telefoon gaat schrik ik, omdat het zo stil om me heen is. Omdat ik een dissociatieve identiteitsstoornis heb, kan ik niet werken of in grote groepen zijn. De oorzaak van deze stoornis ligt in mijn jeugd. Ik ben opgegroeid met een autoritaire vader die mij geestelijk heeft mishandeld. Als er nu te veel drukte om me heen is, treed ik als het ware uit mezelf. Ik ben er dan fysiek nog wel, maar geestelijk ‘verdwijn’ ik. Het is een overlevingsstrategie uit de tijd dat ik werd vernederd door mijn vader. Hierdoor leef ik als een halve kluizenaar.

In aanraking komen met veel mensen voelt voor mij onveilig. En ik heb ook geen grip op dat ‘uittreden’. Ik weet nooit of en wanneer dat gaat gebeuren. Dan ben ik maar liever alleen. Mijn hooggevoeligheid helpt niet mee in het contact maken met mensen. Als ik dan een keer ergens ben, voel ik meteen alle spanningen waardoor ik weer naar huis wil. Het is nogal tegenstrijdig, ik wil niet alleen zijn, maar ook niet met mensen zijn. Om de eenzaamheid aan te gaan heb ik een internetleven opgebouwd. Dat is mijn tweede leven. Facebook is voor mij een heel goede manier om met andere mensen in contact te komen. Als ik me sterk genoeg voel, onderneem ik ook dingen. In het buurtcentrum zijn vaak gratis cursussen en dat is leuk om te doen. Al vind ik een groep nog steeds spannend. Ik moet toch steeds uitleggen wat er met me aan de hand is en waarom ik soms anders reageer. Dat stuk zou ik liever overslaan.’


Louis: ‘Ik ben uit mijn schulp gekropen’

Louis van der Burg (66) is single, hij heeft twee dochters en vier kleinkinderen. Louis verloor zijn vrouw en verhuisde naar een andere stad. Twee redenen waarom hij zich een tijd heel eenzaam heeft gevoeld.

‘Tien jaar geleden is mijn vrouw overleden aan longkanker. Ze is twee jaar ziek geweest en ik heb voor haar gezorgd. Nog geen jaar later verhuisde ik van Hilversum naar Amersfoort, waar mijn dochters wonen. Dat ging sneller dan gepland, maar ik kon een huis krijgen in de buurt van mijn kinderen en daarom heb ik meteen ja gezegd. Na de dood van mijn vrouw heb ik veel steun gekregen van familie en mijn dochters en hun gezinnen. Maar steun, hoe fijn ook, kan niet voorkomen dat je alleen bent en je eenzaam voelt. Ik was verdrietig, mijn wereld stond stil, terwijl alles en iedereen maar doorging. Vanwege een auto-ongeluk ben ik afgekeurd, dus ik had ook niet de afleiding van werk. Eenmaal in mijn nieuwe huis was het fijn om bij mijn dochters en kleinkinderen in de buurt te zijn, maar ik kende verder niemand. Ik ben toen in een zwart gat gevallen.

Ik zat niet lekker in mijn vel, bleef binnen en had nergens zin in. Het was echt een moeilijke tijd. Ik miste mijn vrouw enorm en de eenzaamheid maakte me behoorlijk down. Na vijf jaar tobben heb ik een hond genomen. Dat was, letterlijk ook, de eerste stap naar buiten. Al wandelend met de hond ontmoette ik nieuwe mensen – al bleef het contact aan de oppervlakte. Anderhalf jaar geleden ben ik als vrijwilliger gaan werken voor Wijkmobiel. Ik rijd ouderen en mindervalide mensen uit de buurt naar hun afspraken, bijvoorbeeld naar het ziekenhuis of de dokter, maar ook naar de kapper of een winkel. Ik ben vaak onder de mensen en hoor veel verhalen, wat uitnodigt om ook over mezelf te vertellen. Met sommige mensen heb ik daardoor een leuke band opgebouwd. Ik was best gesloten, maar ik merk dat ik door het vrijwilligerswerk socialer ben geworden. Mijn dochters zeggen dat ik veranderd ben, dat ik meer zelfvertrouwen heb gekregen. Dat klopt. Als je weinig contacten hebt, ga je in je schulp zitten. Maar dat doe ik nu niet meer. Ik voel me nu goed.’


Ingrid: ‘Doe ik het wel goed? Vinden ze me wel leuk?’

Ingrid Wentink (38) is energie-adviseur, heeft een vriend en woont alleen met haar kat en hond. Ze is hoogbegaafd en voelt zich daardoor niet altijd begrepen.

‘Sinds ik er een jaar geleden achter kwam dat ik hoogbegaafd ben, begrijp ik beter hoe ik in elkaar steek. Die hoogbegaafdheid zorgt ervoor dat ik me niet begrepen voel waardoor ik me terugtrek. Daardoor is dat gevoel van eenzaamheid ontstaan. Ik ben vroeger veel gepest, zowel op de basisschool als op de middelbare school. Het pesten begon met een leraar die mij te wijs vond en me belachelijk maakte voor de groep, dat gaf me een heel onveilig gevoel. Vanaf dat moment durfde ik niet meer mezelf te zijn. Eenzaam voelen zit bij niet in het letterlijk alleen zijn, maar in het me niet begrepen voelen. Ik maakte als kind makkelijk contact, was ook sociaal, maar kon dat contact niet onderhouden. Ik vond het moeilijk om een gesprek over niks te hebben en dat hebben jonge meisjes juist vaak wel. Zij maakten zich druk om kleding en jongens, terwijl ik dacht: de wereld staat in brand. Maar als ik dat dan zei, snapte niemand waar ik het over had. En dat leidde weer tot een enorme faalangst.

Ik denk elke dag: alles kan misgaan. Ik ben heel kritisch op mezelf. De wens om geaccepteerd te worden is zo groot dat ik alleen maar bezig ben met: doe ik het wel goed, vinden ze me wel leuk? Een paar jaar geleden ben ik gescheiden, ik liep vast in mijn relatie en in mezelf. Eenmaal alleen was er de tijd en ruimte om het pesten te gaan verwerken. Nu ik mezelf wat beter heb leren kennen en mezelf beter begrijp, kan ik mijn leven ook indelen zoals ik het wil en zoals het goed voor mij is. Ik heb een vriend, maar woon alleen. Dat is een bewuste keuze. Mijn vriend kan een hele avond slap ouwehoeren met zijn vrienden, maar ik trek dat niet. Als ik geen zin meer heb, ga ik naar huis. En ik ben zzp’er geworden zodat ik in mijn werk ook flexibele keuzes kan maken. Ik heb een reis naar binnen gemaakt, zeg ik weleens. Daardoor ben ik milder voor mezelf geworden, ik probeer de lat minder hoog te leggen. Ik ben nu eenmaal wie ik ben en dat is goed. Ik durf nu voor mezelf op te komen.’

Lees ook deze bijlage

Tips tegen eenzaamheid

Eenzaamheid hoort bij het leven en is niks om je voor te schamen. Maar chronische eenzaamheid is slecht voor mensen. Dus is het de moeite waard om er iets tegen te ondernemen.

Verder lezen
Dit is een bijlage van:
Lees meer over: Mentale fitheid

Registreer nu bij RADAR+

RADAR+ biedt waardevolle tips om het beste van je leven te maken! Maak nu een gratis account aan en lees meteen meer!

Registreer nu