Thuisongelukken – de negen grootste struikelblokken

Elk jaar komen 11.500 baby’s en kleine kinderen tussen nul en drie jaar op de spoedeisende hulp (SEH) terecht na een ongeluk in of om het huis. Ook blijkt uit onderzoek van het kenniscentrum voor letselpreventie Veiligheid.nl dat steeds meer valpartijen van 65-plussers fataal aflopen. Zonde, want met wat medische kennis en een pakketje preventieve maatregelen valt veel leed te voorkomen, ook in de tussencategorie van vier- tot 64-jarigen. Tijd voor een huischeck.

Struikelblok 1: Wankelende trap & loszittende kleedjes

De grootste oorzaak van letsel bij ouderen? Vallen. De trap scoort daarbij hoog. Ook voor kinderen onder de vier zijn trappen een gevaar: in 2018 kwamen er 2600 kinderen onder de vier op de spoedeisende hulp terecht na een val van de trap.
Eerste hulp Na een val (misschien) iets gebroken? Houd dat lichaamsdeel stil: arm tegen je aan en been niet bewegen. En meteen een dokter inschakelen. Een bloedneus na een val kan een teken van hersenletsel zijn; ook dan is het zaak meteen deskundige hulp te zoeken.
Op safe
Doe kleedjes de deur uit en zorg voor stevige trapleuningen en traphekjes. Moeite om afscheid te nemen van het Perzische schoon? Leg er een antislipmat onder. Goede verlichting is slim, net als de trap zooivrij houden, kabels samenbinden en kasten aan de muur vastzetten. Je telefoon standaard op zak houden – of een telefoon op elke etage – scheelt ook een hoop gerush, en dus kans op vallen.

Struikelblok 2: Hete pannen & thee

Brandwonden door een kop thee of gloeiend hete pan komen veel voor bij kleine kinderen: in 2018 bezochten vijfhonderd peuters de Spoedeisende Hulp nadat ze zich brandden aan hete vloeistof of damp.
Eerste hulp
Water, de rest komt later is dé stelregel als je je gebrand hebt. Houd (alleen) de wond tien minuten onder lauw stromend water. Na het koelen smeer je er niks op, maar bedek je de wond met plastic huishoudfolie, steriel verband of een schone doek. In het algemeen geldt: bij grote brand- wonden, geelwitte plekken die geen pijn doen – teken van eerstegraads verbranding – en blaren op gezicht, handen of kruis ga je naar de dokter. Bij baby’s of kleuters moet je bij brandwonden altijd een arts waarschuwen.
Op safe

Kindjes zijn zo weer vergeten dat thee bloedheet kan zijn. Vergeet opvoedkundige maatregelen dus maar. Koekenpannen zet je met de steel ‘naar achteren’, je gebruikt zo veel mogelijk de achterste twee kookplaten, en de hete thee(pot) houd je buiten kinderhandbereik, net als het snoer van de waterkoker. Zelf leg je voortaan goede pannenlappen op een voor-het-grijpen- plek, zodat je ze ook gebruikt als je ‘even snel’ iets wilt afgieten.

Door corona zijn we veel meer gaan klussen in huis. Handchirurgen kregen ineens een stuk meer patiënten. Belangrijkste oorzaak: gereedschap

Struikelblok 3: Slecht klusgereedschap

Door corona zijn we veel meer gaan klussen in huis. Handchirurgen hadden dat meteen door: die kregen ineens een stuk meer patiënten. Belangrijkste oorzaak: gereedschap.
Eerste hulp
Als je je openhaalt aan gereedschap, is het zaak de wond dicht te drukken met een schone doek en te verbinden met hechtstrips en gaas. Met grote snijwonden ga je vanzelfsprekend subiet naar een arts. Is iemand suffig na een val? Ook dan is het tijd voor 112.
Op safe
Zorg voor goed gereedschap. Geen wankel krukje, maar een stevige trap. En takken snoeien met een heggenschaar is niet verstandig, omdat die zo weg kan schieten. Gebruik liever een echte takkenschaar. Te duur? Via peerby.com zie je of iemand in de buurt gereedschap uit wil lenen. Meer leed voorkom je door de tuinslang uit de looproute te houden, stekkers na gebruik meteen uit apparaten te halen en de kruiwagen niet te zwaar te maken.

Struikelblok 4: Giftige planten

Kerstster en oleander staan leuk op de vensterbank, maar zijn wel giftig. Ook buiten is het oppassen met huisdieren en kleine kinderen. Zo kan berenklauw brandwonden veroorzaken en is vingehoedskruid een heel giftige plant.
Eerste hulp
Achterhaal om welke plant het gaat en bel 112. Net als bij schoonmaakmiddelen geldt: niet laten drinken of overgeven en geen Norit toedienen, tenzij de 112-medewerker het zegt.
Op safe
Investeer in een goed plantenboek en check of je giftige planten in huis of tuin hebt. Op gifwijzer.nl vind je veel planteninfo. Zorg ervoor dat je kind ook bij familie of vrienden niet in de buurt van giftige planten kan komen. En leer kinderen zo vroeg mogelijk dat ze niet zomaar van planten mogen eten.

Struikelblok 5: Gladde badkamervloer

Vooral voor ouderen is de badkamer een gevaar: in 2018 bezochten 6300 mensen van 70 jaar en ouder de spoedeisende hulp omdat ze waren gevallen in een ‘sanitaire ruimte’.
Eerste hulp
Onderuitgegaan in douche of bad en het lijkt mee te vallen? Ga op je zij liggen, druk je rustig omhoog met je onderarm en ga op handen en knieën zitten. Probeer dan te gaan staan door je aan iets op te trekken. Toegesnelde hulptroepen kunnen een stoel neerzetten, maar beter niet aan je sjorren. Dat maakt eventuele breuken alleen maar ernstiger. Deskundige assistentie, dus 112, is überhaupt het devies bij botten die (vermoedelijk) gebroken zijn. Op safe
Handgrepen, antislipmatjes of –stickers zijn de oplossing. Ook zijn bij doe-het-zelfwinkels speciale tegelcoatings te koop. Bij een val lopen ouderen die antistollingsmiddelen slikken trouwens extra risico: ze bloeden makkelijker en heftiger, waardoor hersenletsel bij hen vaker fataal afloopt. Bij gebruik van dergelijke medicijnen is een cursus valpreventie extra nuttig

Vooral voor ouderen is de badkamer een gevaar: in 2018 kwamen 6300
70-plussers op de spoedeisende hulp omdat ze waren gevallen in een ‘sanitaire ruimte’

Struikelblok 6: Verdrinking in een zwembad of vijver

Kinderen onder de vijf jaar zijn het vaakst slachtoffer van verdrinking. Dat kan gebeuren in de vijver of in een zwembad(je) in de tuin, maar ook in bad.
Eerste hulp
Verdrinken kan al in een minilaagje water. Het enge is dat kleine kinderen die kopje onder gaan niet gaan huilen of spartelen, maar roerloos blijven liggen. Vis je ze er meteen uit, dan is het toch verstandig langs de huisarts te gaan. Er kan namelijk water in de longen achterblijven. Na redding uit het water buiten bewustzijn? Bel 112 en reanimeer. Kun je dat niet, leg het kind dan op z’n zij zodat het water makkelijk uit de mond kan lopen.
Op safe
Zorg dat je je kind altijd in de gaten houdt als er water in de buurt is. Laat je nooit afleiden, ook niet door die deurbel of je telefoon.

Struikelblok 7: Vergiftiging door schoonmaakspullen

Dreumesen en peuters vinden die kleurige reinigers en vaatwasblokjes vaak machtig interessant. Dat kan volstrekt verkeerd uitpakken: bij ruim de helft van alle ziekenhuisopnames na vergiftiging zijn kinderen van een en twee jaar het slachtoffer. En de meeste vergiftigingsongevallen bij jonge kinderen gebeuren thuis.
Eerste hulp
Als een peuter een slok bleekwater of een hap gootsteenontstopper heeft genomen, staat je maar één ding te doen: 112 bellen. Niet laten braken, geen Norit, water of melk geven, maar de instructies van de 112’er afwachten. Neem als je naar het ziekenhuis gaat de fles of restjes van het ingeslikte middel mee. Ook de combinatie volwassenen/schoonmaakmiddelen kan een foute zijn. Door bijvoorbeeld ammonia te mengen met chloor ontstaat chloorgas, wat levensgevaarlijk kan uitpakken. Toch gemixt? Meteen luchten en een dokter bellen.
Op safe
Al het chemische spul zet je natuurlijk hoog en/of achter slot en grendel. Ga je aan de slag met ammonia, zorg dan voor goede ventilatie. Voor alle schoonmaakmiddelen geldt: lees de instructies op de verpakking. Meer info over chemische stoffen in alledaagse producten? Kijk op waarzitwatin.nl.

Trampoline? Maak afspraken met je kinderen: geen stunts, niet met een bal, alleen springen op een droog doek én met een groot mens in de buurt

Struikelblok 8: Koolmonoxidevergiftiging door kachels & ketels

Oude gaskachels, geisers, cv-ketels en schoorstenen kunnen sluipmoordenaars zijn. In Nederland belanden jaarlijks een paar honderd mensen in het ziekenhuis door koolmonoxidevergiftiging; 10 à 15 mensen per jaar overlijden eraan.
Eerste hulp
Probleem is dat de voortekenen van die vergiftiging vaag zijn: lichte hoofdpijn, misselijkheid, overgeven, hogere hartslag, verwardheid en slaperigheid. Daarna slaat al snel de bewusteloosheid toe.
Op safe
Alert zijn op deze symptomen en dan zo snel mogelijk de frisse lucht in, is één ding. Maar de kachel, cv-ketel en/of geiser één keer per jaar laten checken door een officiële installateur en zorgen dat de schoorsteenveger jaarlijks langskomt, is nog veel belangrijker. Ook luchten is onontbeerlijk: een paar ramen dag en nacht op een kiertje en een goed ventilatiesysteem in kleine (douche)ruimtes. Extra veilig? Hang koolmonoxidemelders op. Op brandweer.nl lees je welke je moet hebben en hoe je ze plaatst.

Struikelblok 9: Trampolineval of -botsing

Dit is een beruchte brokkenmaker: in 2018 bezochten zo’n 3800 kinderen onder de vijftien de spoedeisende hulp na een trampolineval of -botsing.
Eerste hulp
Enkel verstuikt? Voor alle kneuzingen geldt: koel de plek 10 tot hooguit 20 minuten met een icepack. Wel altijd een droge doek tussen het ijs en de pijnlijke plek leggen, en even overleggen met een arts, zeker als er sprake is van een forse zwelling.
Op safe
Compleet ingegraven trampolines voorkomen een hoop ellende, net als beschermkussens over de veren. Kan ingraven niet, dan is een veiligheidsnet een uitwijkmogelijkheid. Zorg dat de trampo op een valvriendelijke ondergrond – zand, gras – staat en niet onder een boom. Het allerbelangrijkste is om heldere afspraken met je kinderen te maken, zoals: geen stunts als er meerdere kinderen springen, niet met een bal erop, alleen springen op een droog doek én met een groot mens in de buurt, en nóóit eraf springen.

Eerste Apps Bij Ongelukken

  • EHBO (gratis) – van Het Rode Kruis: do’s en don’ts bij alle (huis)ongelukken.

  • Gifwijzer (€ 3,59) – inventariseer welke giftige stoffen je in huis hebt en ontdek wat je moet doen als het toch misgaat.

  • Pl@ntNet (gratis) – maak een foto van een plant en deze app herkent ‘m en vertelt je er alles over. Ook of-ie giftig is.

Lees meer over: Veilig leven

Registreer nu bij RADAR+

RADAR+ biedt waardevolle tips om het beste van je leven te maken! Registreer je nu gratis en lees meteen meer!

Registreer nu