RADAR+ Online

Word Abonnee

tekst: Lara Aerts | fotografie: Linelle Deunk

20180221_RM_39_spelen_BrunoVanHoek_103DEF.jpg

Grote kinderen

Als kind ontwikkel je je door te spelen. En dat gaat gewoon door als je volwassen bent. Spelende volwassenen krijgen een slimmer brein en een creatievere geest. Bovendien blijven ze fit, energiek én ontspannen. En het is gewoon leuk!

Spelen zorgt voor...

  •     minder stress, burn-out, angst en neerslachtigheid
  •     meer energie
  •     nieuwe sociale contacten
  •     een slimmer brein
  •     een creatievere geest

    bestelonline445

Bij kinderen en alle andere jonge wezens gaat spelen helemaal vanzelf, de drang zit ingebakken. Waarom is dat eigenlijk? Spelen heeft in essentie te maken met groei en ­ontwikkeling. Al spelend leert een kind motorische vaardigheden als kruipen, lopen, rennen, klimmen, vallen en weer opstaan. Maar ook de ­sociale en emotionele ontwikkeling loopt ­gedeelte­lijk via spel doordat kinderen vaders en ­moeders nabootsen, schooltje spelen en complete fantasie­werelden bedenken. Niet alleen het kind ontwikkelt zich al spelend, hetzelfde geldt voor de volwassene. De spelende mens blijft fit en ontspannen, leert steeds beter ­strategisch en creatief denken, en kan (steeds beter) tegen zijn verlies. Het is niet voor niets dat er zelfs voor demente ouderen een spel is ontwikkeld (check: detovertafel.nl), zodat ze bepaalde vaardigheden niet verliezen. Omdat spelen zo belangrijk is voor de ontwikkeling van mens en dier, wordt het in de wetenschap beschouwd als essentieel voor het voortbestaan van de soort, net als eten en voortplanten. Om spelen aan­trekkelijk te maken, worden in de hersenen stofjes aangemaakt die een lekker gevoel geven. Astronaut André ­Kuipers – zelf een fervent speler – ging voor een aflevering van tv-programma De Kennis van Nu (googel: de kennis van nu + spelen) de straat op. Hij bood mensen de keus: een kussengevecht of iets lekkers. De meeste mensen in Kuipers’ mini-­onderzoekje kiezen voor de kussens. Bij dieren werkt het ook zo. Als een hongerige aap kan kiezen voor iets heel lekkers of een spelletje spelen, dan zal hij de helft van de keren kiezen voor het spel. Onderzoek wijst uit dat krokodillen ook spelen. Ze blazen bellen en nemen soortgenoten op hun rug voor een ritje. Gewoon voor de lol.


Hoe speelser, hoe slimmer (en competitiever)

Volgens de Zwitserse psycholoog en hoogleraar René Proyer herkennen we veel alledaagse dingen niet als spel. Woordgrapjes, dollen, een ­geintje uithalen: de meeste mensen doen het in meer of ­mindere mate de hele dag door, ook als ze niet bewust aan het spelen zijn. Proyer ontwikkelde een test om deze speelsheid te meten, en uit zijn onderzoek blijkt dat speelse mensen beter scoren op intellectueel niveau en bovendien bovenmatig competitief zijn aangelegd.


Die mensen zijn niet raar

Je ziet mensen op alle mogelijke manieren ­spelen, maar zelden zie je een volwassene ­huppelen, dansen of liedjes zingen op straat. Dat vinden we namelijk maar raar. Waarom is dat eigenlijk? Stuart Brown, de oprichter van het Amerikaanse National Institute for Play, verklaart dat als volgt. Hij stelt dat kinderen ‘toestemming van de maatschappij’ hebben om te spelen. Spelen wordt namelijk ­geassocieerd met kinderlijkheid, en past volwassenen niet. Maar de drang om te spelen hebben ­volwassenen wél, want die is evolutionair bepaald – het zorgt voor ontwikkeling en dus voor overleving. Om aan onze spelbehoefte te voldoen zonder afwijkend gedrag te vertonen, hebben we sport, hobby’s, kunst en cultuur in het leven ­geroepen. Valt het spelen binnen een ­geaccepteerd ­kadertje, dan is het niet gek. Valt het daarbuiten, dan wel. Die kaders ­verschuiven door de tijd. Zo zou een paar jaar geleden bijna niemand het in zijn hoofd hebben gehaald om in het openbaar te hoelahoepen. Nu is het een ware rage onder ­volwassenen: er wordt les in gegeven, er ­ontstaan hoelahoepgroepjes en er zijn zelfs wedstrijden.


Wat zullen we spelen?

Bedenk wat je als kind heel leuk vond, en pak dat op (of een variant daarvan). Er zijn steeds meer mogelijkheden voor volwassenen om te spelen. Zo kun je apenkooien, modderworstelen, jongleren en hiphopdansen. Er worden ook nieuwe spelvormen uitgevonden zoals Circle Rules (een soort voetbal met een enorme bal) en Box Wars (check een filmpje op YouTube). Er zijn massa’s manieren om je leven speelser te maken. Dans door de huiskamer, laat je schminken door je (klein)kinderen, speel bordspellen of ga schilderen.  


TED-talks over spelen

TED (Technology, Entertainment, Design) is een jaarlijkse, vierdaagse bijeenkomst die in 1984 voor het eerst gehouden werd in Californië. Sprekers worden uitgenodigd om in maximaal achttien minuten ‘de pre­sentatie van hun leven’ te geven over hun gebied van expertise, over een bepaald project, of iets waarvan zij vinden dat het een idee is dat verspreid moet worden.

De filmpjes met de volgende drie TED Talks staan op ted.com. Je vindt ze al wanneer je de naam van de spreker intikt.
Play is more than just fun. Psychiater Stuart Brown vindt spelen essentieel.
Psychiater Stuart Brown, een pionier op gebeid van wetenschappelijk onderzoek naar spel, zegt dat voldoende spelen ­tijdens de kinderjaren zorgt voor gelukkige, ­slimme volwassenen en het blijven vol­houden maakt ons slimmer op elke leeftijd.
Evolution’s gift of play, from bonobo apes to humans. Primatoloog Isabel Behncke ziet spelen als geschenk van de evolutie.
Primatoloog Isabel Behncke Izquierdo laat zien hoe de bonobosamenleving leert van voortdurend spelen. Spelen lijkt hun manier voor het oplossen van problemen en het vermijden van con­flicten. Als het voor hen werkt, waarom dan niet voor ons?
Tales of creativity and play. Tim Brown gelooft in een sterke relatie tussen creatief denken en spelen.
Hij geeft daarvan voorbeelden die je thuis kunt proberen (en een voorbeeld dat je vooral niet moet proberen).




Sluiten

INHOUDSOPGAVE
In dit RADAR+ magazine
inhoud_04.png