Pensioen indexeren

Medio 2022 kregen honderdduizenden gepensioneerden voor het eerst in soms wel tien of twaalf jaar een hoger pensioen. Hoe kan dat? Profiteren mensen die nog niet met pensioen zijn hier ook van? En ook: is indexeren nu het nieuwe normaal?

In een ideale wereld gaan pensioenen elk jaar een beetje omhoog. De prijzen in de winkels gaan immers ook elk jaar omhoog. Als je pensioen daarmee in de pas loopt, kun je elk jaar evenveel blijven kopen. Die pensioenverhoging heet indexering. Sommige pensioenfondsen deden dat braaf elk jaar, maar veel grote fondsen, waaronder ABP, PFZW en PME konden dit jarenlang niet. En nu dus wel. Niet alleen de pensioenuitkeringen worden geïndexeerd, maar ook de pensioenopbouw. Dus de pensioenaanspraken van mensen die nog lang niet met pensioen gaan, stijgen automatisch mee.

Wettelijk mogen pensioenen alleen verhoogd worden als de dekkingsgraad hoog genoeg is. De dekkingsgraad laat zien hoe een pensioenfonds er financieel voor staat. Een dekkingsgraad van 100 procent betekent dat een pensioenfonds precies genoeg geld heeft om alle huidige en toekomstige pensioenen te betalen. Pensioenfondsen moeten volgens de wet een buffer hebben. Daarom is een dekkingsgraad van 100 procent niet voldoende om te kunnen indexeren.

Op basis van de rente

De afgelopen jaren hadden pensioenfondsen fantastische beleggingsrendementen. Ze waren rijker dan ooit. Toch konden ze niet indexeren. Dat komt door de rente. Pensioenfondsen moeten hun verplichtingen (de pensioenen die ze nu en in de toekomst moeten uitkeren) berekenen op basis van de rente. Als de rente laag is, moeten fondsen nu veel geld hebben om straks pensioenen te kunnen uitkeren. Een lage rente zorgt dus voor een lage dekkingsgraad.

Nu is de situatie omgekeerd. De beleggingsrendementen zijn slecht. Toch is de dekkingsgraad hoog, want de rente is gestegen. Fondsen hoeven minder geld te hebben om straks pensioenen te kunnen uitkeren. Ga maar na: als je volgend jaar € 100 aan je buurvrouw moet betalen en de rente is 4 procent, hoef je nu maar zo’n € 96 te hebben; dat wordt vanzelf € 100. Ook zijn de eisen om te mogen indexeren versoepeld. Fondsen mochten pas indexeren bij een dekkingsgraad van 110 procent. Sinds 1 juli 2022 mag het al bij een dekkingsgraad van 105 procent.

Voldoende pensioen voor mensen die nu jong zijn

Voor gepensioneerden was het de afgelopen jaren vervelend dat hun pensioen niet omhoogging. Voor werkenden trouwens ook – alleen merken zij dat niet direct. Maar het was wel logisch dat er niet geïndexeerd mocht worden. Pensioenfondsen kunnen al dat geld wel gaan uitkeren, maar dan is het onzeker of er straks voldoende pensioen is voor de mensen die nu jong zijn. Een troost voor gepensioneerden is dat de AOW – voor de meeste gepensioneerden een belangrijk deel van hun inkomen – in al die jaren wel altijd omhooggegaan is.

Jammer is wel dat de verhoging van de pensioenen niet in de pas loopt met de inflatie. Pensioenen stijgen nu misschien met 2 of 3 procent, terwijl de inflatie dit jaar uitzonderlijk hoog is: over de 10 procent.

Pensioenaanspraken van mensen die nog lang niet met pensioen gaan, stijgen automatisch mee.

  • De afgelopen jaren waren pensioenfondsje rijker dan ooit.

  • Nu doet het pensioenfonds een toezegging over de hoogte van je toekomstige pensioen.

  • Vanaf 2027 hangt je pensioen af van de beleggingsresultaten.

Een nieuw pensioenstelsel

Uiterlijk in 2027 moeten alle pensioenfondsen overstappen op een nieuw pensioenstelsel. Een van de grote verschillen met nu is dat je straks de term dekkingsgraad niet meer hoort. Nu doet het pensioenfonds een toezegging over de hoogte van je toekomstige pensioen, straks hangt je pensioen af van de beleggings- resultaten: het beweegt mee met de economie. Waarschijnlijk gaat je pensioen dan eerder omhoog. Maar het kan ook eerder omlaaggaan.

In de aanloop naar het nieuwe pensioenstelsel gelden soepeler regels voor dekkingsgraden. Bijvoorbeeld de lagere dekkingsgraad om te mogen indexeren. Maar ook dat fondsen de pensioenen de afgelopen jaren niet hoefden te verlagen bij een dekkingsgraad van 100 procent, maar pas bij 90 procent.

Tot de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel blijft de dekkingsgraad een belangrijke rol spelen. Om evenwichtig over te stappen – dat wil zeggen op zo’n manier dat de overstap voor alle generaties goed is – moeten fondsen een gezonde dekkingsgraad hebben. Te gretig indexeren holt die dekkingsgraad uit. Daarom blijft wel of niet indexeren de komende jaren nog spannend.

Ga je met pensioen? Dan mag je binnenkort maximaal 10 procent van je ouderdomspensioen opnemen als bedrag ineens. Waarschijnlijk kan dit vanaf 1 juli 2023. Je bepaalt zelf waar je dit geld aan uitgeeft. Misschien wil je je hypotheek extra aflossen, zodat je maandlasten omlaaggaan. Of misschien koop je een camper, nu je zo veel vrije tijd krijgt. Als je een deel van je pensioen ineens laat uitbetalen, gaat natuurlijk je maandelijkse pensioenuitkering omlaag.

Houd er rekening mee dat een bedrag ineens ook gevolgen kan hebben voor de belasting, huur- en zorgtoeslag. Ook is een bedrag ineens niet altijd mogelijk. Het kan niet als je een hoog-laagpensioen wilt: eerst een hogere uitkering (bijvoorbeeld om de periode te overbruggen totdat je AOW krijgt) en daarna een lagere uitkering. Voor meer informatie over pensioenkeuzes kun je terecht bij je pensioenfonds.

Uitzending RADAR 14 november

Er is veel te doen over de plannen voor het nieuwe pensioenstelsel. Waar ons pensioen in het huidige stelsel wordt opgebouwd in een collectieve pot, krijgt straks iedereen een individueel budget. Pensioenfondsen doen in het nieuwe stelsel geen beloftes meer over de hoogte van pensioenen. Doorrekeningen van de mogelijke scenario’s houden geen rekening met de huidige hoge inflatie. Pieter Omtzigt gaat in op de pijnpunten. Kijk de uitzending terug.

Lees meer over: Met pensioen

Registreer nu bij RADAR+

RADAR+ biedt waardevolle tips om het beste van je leven te maken! Maak nu een gratis account aan en lees meteen meer!

Registreer nu

Log in om de reacties te lezen (17)

M.C. van den Akker
12-11-2022 om 10:59

Heb altijd gehoord dat ik een waardevast pensioen had bij de PME. Ben inmiddels ca. 34% achteruit gehobbeld. Voel me bestolen en belazerd.

J.A van den Berg
19-11-2022 om 14:30

Ik ook bij bedrijfspensioenfonds vervoer. 14 jaar geen aanpassing gehad. En de kantoren zitten vol met personeel en dat kost ook niet weinig.
De pot zit zo vol doordat er jaren geen verhoging is geweest.
Uiteraard kan er wel eens een jaartje strop zijn maar dat geeft geen rede voor paniek. Dus kom maar op voor onze gepensioneerde en geef deze voorlopig maar een aanpassing van 10% per jaar en eventueel een eenmalige uitkering om voor vele een verlichting te geven voor duurzame aankopen.
Ook ik betaalde elke maand de maximale bijdrage aan mijn pensioen maar heb er weinig van terug gezien.
Ik ben nu 20 jaar deels met de vut en de rest met pensioen.
Mijn inkomen staat nu nagenoeg gelijk met het bedrag wat ik 20 jaar geleden had. Al die jaren daartussen is het beduidend lager geweest. De verhogingen bij de AOW vallen in het niet bij de verhogingen van de woninghuur en ziektekosten verzekeringen.
Er wordt te weinig rekening daarmee gehouden door de bedenkers van al deze ellende. Zij zitten meestal op rozen wat hun inkomen betreft.

Praat mee